گاز کلر

کلر چیست ؟

کلر از واژه  Chlorose  به معنای زرد مایل به سبز گرفته شده است که در سال 1774 توسط شیمیدان آلمانی – فرانسوی “کارل وایلهم شیله” کشف شد.
“همفری دیوی”  دانشمند بریتانیائی در سال 1810 نام کلر را برای این عنصر انتخاب کرد.
کلر دومین عضو از خانواده هالوژن ها در جدول تناوبی است که با نشان شیمیایی Cl و عدد اتمی 17 نشان داده شده است .
گاز کلر ، زرد مایل به سبز است ، این گاز دارای بوی بسیار بد و خفه کننده شبیه به مایع سفید کننده می باشد و بسیار سمی است و بدلیل یک الکترون آزادی که در لایه آخر خود دارد فوق العاده واکنش پذیر است .
این گاز چگالی بیشتری نسبت به هوا دارد در نتیجه به سطح زمین نزدیک تر است .
کلر وقتی سرد شود و تحت فشار قرار گیرد تبدیل به مایع می شود که حمل و نقل و ذخیره سازی آن را آسان تر می کند اما اگر آزاد شود دوباره به شکل گازی تبدیل می شود که به سرعت در اطراف زمین پخش می شود.

خواص فيزيکی و شيميايی عنصر کلر

  • عدد اتمی: ۱۷
  • جرم اتمی: ۳۵٫۴۵۳
  •  نقطه ذوب  : ۱۰۱٫۰ ۰C
  •  نقطه جوش :  -۳۴ ۰C
  • ظرفيت : ۷
  • رنگ: زرد
  • حالت استاندارد: گاز
  • انرژی يونيزاسيون: ۱۲۵۵٫۷ Kj/mol
  • شکل الکترونی : s2 2s2p6 3s2p 51
  • شعاع يونی : Å  ۱٫۸۱
  • الکترونگاتيوی : ۳٫۱۶
  • حالت اکسيداسيون : ± ۱,۳,۵,۷
  • دانسيته : ۱٫۶۵۵۷۰
  • گرمای فروپاشی : l3.203 Kj/mol
  •  گرمای تبخير : ۱۰٫۲ Kj/mol
  • گرمای ويژه : J/g Ko  ۰٫۴۸
  • دوره تناوبی : ۳
  • درجه اشتعال : در حالت گازی غير قابل اشتعال
  • شماره سطح انرژی : ۳
  • ايزوتوپ :ايزوتوپ نيمه عمر
  • پايدار Cl-35

ترکیبات گاز کلر

این گاز که دومین عضو از گروه هالوژن هاست بدلیل یک الکترون آزادی که در لایه ی آخر الکترونی دارد و همچنین پیوند ضعیفی که بین دو اتم آن وجود دارد بسیار واکنش پذیر است .
کلر تقریبا با همه عناصر تشکیل ترکیب می دهد.
از مهمترین ترکیبات این گاز می توان کلریدها را نام برد.
گاز کلر با بیشتر ترکیبات آلی واکنش می دهد و حتی به صورت غیرفعال سوختن هیدروکربن ها را تحت تاثیر قرار می دهد .
یکی دیگر از ترکیبات این گاز دی اکسید کلر است که به شکل مایع و گاز می باشد.
دی اکسید کلر CLO2 در دمای اتاق بسیار ناپایدار و مستعد انفجار است لذا انتقال و جابجائی آن مجاز نیست و در صورت نیاز به دی اکسید کلر را به صورت آنی از طریق یک واکنش شیمیائی از سدیم کلریت تولید می کنند به مصرف می رسد.

کاربردهای گاز کلر

  • استفاده از گاز کلر در تصفیه ی آب
  • از بین بردن باکتری و سایر میکروب ها در ذخائر آب آشامیدنی
  • استفاده از گاز کلر در نظافت آب استخر ها
  • سفید کردن خمیر کاغذ و تهیه ی محصولات کاغذی
  • استفاده از گاز کلر در تهیه ی مواد ضدعفونی کننده
  • استفاده از گاز کلر در تهیه ی رنگدانه ها
  • استفاده از گاز کلر در تهیه ی حشره کش ها
  • استفاده از گاز کلر در تهیه ی مواد غذائی
  • استفاده از گاز کلر در تهیه ی رنگ ها
  • تهیه ی فرآورده های نفتی مثل پلاستیک
  • استفاده از گاز کلر در تهیه ی داروها
  • استفاده از گاز کلر در تهیه ی منسوجات
  • استفاده از گاز کلر در تهیه ی حلال ها
  • استفاده از گاز کلر در تهیه ی گاز خردل
  • گاز کلر عاملی اکسید کننده و جانشین در ترکیبات آلی به شمار می آید
  • استفاده از این گاز در تهیه ی کلرات ها ، کلروفرم و تترا کلرید کربن
  • استفاده از گاز کلر بعنوان یک عامل مهم در استخراج برم
اطلاعات ایمنی گاز کلر

کلر گازی سمی است و باعث آسیب شدید به پوست و چشم می شود . تنفس این گاز به خصوص در کودکان و کهنسالان موجب تحریک دستگاه تنفسی می شود.
کلر در حالت گازی سبب تورم غشای مخاطی و در حالت مایع موجب سوختگی پوست می شود.
در صورت تنفس آن توسط فرد بسته به غلظت این گاز موجب بروز مشکلات تنفسی در فرد و در نهایت خفه شدن و مرگ او می گردد.
در صورت استنشاق توسط فرد می بایست مصدوم به سرعت به اولین مرکز درمانی منتقل شود و از هر گونه اقدام خودسرانه ای جلوگیری شود.
این گاز دارای خورندگی بالاست به همین دلیل لوازم و تجهیزاتی که در ارتباط با کلر می باشند می بایست در برابر خورندگی مقاوم باشند لذا از جنس استینلس استیل 316 برای این کار استفاده می شود.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *