درجه خلوص چیست؟

درجه خلوص

درجه خلوص یا درجه خالصی یک ماده، میزان خلوص و آلایش آن ماده را نشان می‌دهد. این پارامتر بیانگر میزان حضور ترکیبات دیگر (آلایش) درون ماده مورد نظر است. درجه خلوص مهم‌ترین شاخصی است که برای ارزیابی کیفیت یک ماده شیمیایی استفاده می‌شود.

درجه خلوص به صورت درصد یا کسری بیان می‌شود و نشان می‌دهد که درصدی از ماده مورد نظر تشکیل شده است. به عنوان مثال، اگر یک ماده درجه خلوص 99٪ داشته باشد، این بدان معناست که 99٪ از وزن ماده تشکیل شده است و 1٪ باقی مانده شامل آلایش‌ها و ترکیبات دیگر است.

درجه خلوص برای مواد شیمیایی مختلف، از مواد آلی و غیرآلی گرفته تا مواد فارماسوتیکال و الکترونیکی، بسیار مهم است. در برخی از صنایع، نیاز به مواد با درجه خلوص بالا بسیار حائز اهمیت است، زیرا آلایش‌ها و ترکیبات دیگر ممکن است تأثیر مخربی بر روی عملکرد مورد نیاز داشته باشند.

برای اندازه‌گیری درجه خلوص، روش‌های مختلفی مانند طیف‌سنجی، کروماتوگرافی و تجزیه‌های شیمیایی استفاده می‌شود. این روش‌ها به ما امکان می‌دهند مواد را بررسی کرده و میزان خلوص آن‌ها را تعیین کنیم.

کاستیک سودا چیست

کاستیک سودا یا هیدروکسید سدیم (NaOH) یک ترکیب شیمیایی قوی با خواص قلیایی است. این ترکیب در شکل جامد به صورت قلوی سفید و بلوری و در شکل محلول آبی به صورت مایع قلوی استفاده می‌شود. کاستیک سودا یکی از قلوهای قوی‌ترین و متداول‌ترین بین قلوها است.

کاستیک سودا به عنوان یک ماده شیمیایی مهم در صنایع مختلف استفاده می‌شود. برخی از کاربردهای اصلی آن عبارتند از:

  1. صنعت صابون‌سازی: کاستیک سودا از دیرباز در تولید صابون به عنوان یک قلیای ضروری استفاده می‌شود.
  1. صنایع شیمیایی: این ترکیب در تولید مواد شیمیایی مختلف مانند پلیمرها، رنگ‌ها، رزین‌ها و به عنوان کاتالیزور در فرآیندهای شیمیایی به کار می‌رود.
  1. تصفیه آب: کاستیک سودا به عنوان یک ماده قلیایی قوی در فرآیندهای تصفیه آب استفاده می‌شود تا اسیدهای موجود در آب را نیترال کند و pH را تنظیم کند.
  1. صنعت کاغذسازی: در تولید کاغذ، کاستیک سودا به عنوان یک ماده قلیایی استفاده می‌شود تا جاذب رنگ و اسیدها در فرآیند سفید شدن کاغذ باشد.
  1. صنعت نساجی: کاستیک سودا در فرآیند رنگبری و پاکسازی بافت‌های نساجی استفاده می‌شود.

مهم است بدانید که کاستیک سودا یک ماده قوی قلیایی است و باید با احتیاط و رعایت دستورالعمل‌های ایمنی استفاده شود، زیرا می‌تواند خطراتی نظیر تحریک پوست و چشم، سوختگی و آسیب به بافت‌های حساس را به همراه داشته باشد.

درجه خلوص کاستیک سودا

جدول نسبت درصد خلوص به نقطه انجماد کاستیک سودا

درجه خلوص کاستیک سودا یا هیدروکسید سدیم (NaOH) نشان دهنده میزان خلوص و آلایش این ترکیب شیمیایی است. درجه خلوص معمولاً به صورت درصدی بیان می‌شود و نشان می‌دهد که درصدی از وزن کاستیک سودا تشکیل شده است و مابقی آلایش‌ها و ترکیبات دیگر است. درجه خلوص کاستیک سودا برای کاربردهای مختلف می‌تواند متفاوت باشد. به عنوان مثال، در خرید کاستیک سودا در بازار عموماً درجه خلوص آن به صورت درصدی مشخص می‌شود. برای مصارف صنعتی و صنایع شیمیایی حتی درجه خلوص بالاتری نیز مورد نیاز است.

درجه خلوص کاستیک سودا می‌تواند از مقادیر متفاوتی مانند 98٪، 99٪، 99.5٪ و حتی بالاتر تا درجه خلوص بالای 99.9٪ یا حتی خلوص بالاتر برای برخی کاربردهای خاص وجود داشته باشد. برای اندازه‌گیری درجه خلوص کاستیک سودا و تعیین میزان آلایش‌ها، روش‌های مختلفی مانند تجزیه‌های شیمیایی و تست‌های کیفی و کمی مورد استفاده قرار می‌گیرند. همچنین، استانداردها و مشخصات فنی مربوط به کاستیک سودا درجه خلوص خاص خود را تعیین می‌کنند که بر اساس آن میزان خلوص کاستیک سودا را می‌توان بررسی کرد.

مهم است بدانید که درجه خلوص بالاتر نشانگر کیفیت و خلوص بیشتر کاستیک سودا است، بنابراین برای برخی کاربردها که نیازمند خلوص بالاتر هستند، کاستیک سودا با درجه خلوص بالاتر انتخاب می‌شود.

جدول در صد خلوص

وسایل و تجهیزات لازم برای اندازه گیری درجه خلوص

  • نمونه بردار: فیلتر غشایی PTFE، 37 میلی متری با پور سایز 1 میکرون (Millipore ، Fluoropore یا انواع مشابه)، با پد پشتیبان سلولزی، در هولدر فیلتر کاست.
  • پمپ نمونه برداری فردی با دبی L/min 4 – 1 ، به همراه لوله های رابط قابل انعطاف
  • PH سنج به همراه الکترود PH و ثبت کننده
  • ظرف تیتراسیون؛ بشر یا بالن 150 تا 200 میلی لیتری، به همراه پوششی که دارای دریچه ای برای الکترود PH و همچنین ورودی و خروجی N2 است
  • همزن مغناطیسی
  • میله شیشه ای، با قطر mm 5 و طول cm 10 ، جهت نگه داشتن فیلتر در زیر سطح مایع در ظرف تیتراسیون
  • پیپت 5 و 10 میلی لیتری
  • بالن ژوژه 100 میلی لیتری و 1 لیتری
  • بورت 50 میلی لیتری با درجه بندی 1/0 میلی لیتری
  • انبرک.

کالیبراسیون و کنترل کیفی

کالیبراسیون و کنترل کیفی دو مفهوم مرتبط در زمینه اندازه‌گیری و اطمینان از دقت و صحت نتایج است. در ادامه، هر کدام را توضیح می‌دهم:

 کالیبراسیون

کالیبراسیون به معنی تنظیم و تطبیق یک ابزار اندازه‌گیری با استانداردهای مشخص است. هدف اصلی کالیبراسیون، تضمین دقت و صحت نتایج اندازه‌گیری است. در هنگام کالیبراسیون، یک ابزار اندازه‌گیری (مانند ترمومتر، وزن، pH متر، سنجنده و غیره) با استفاده از یک استاندارد معتبر و دقیق مقایسه می‌شود. با این کار، صحت ابزار اندازه‌گیری بررسی شده و اگر نیاز باشد، تنظیمات و تنظیمات دیجیتالی آن تنظیم می‌شوند تا دقت و صحت بیشتری را به نتایج اندازه‌گیری ارائه دهند. کالیبراسیون باید به صورت دوره‌ای و منظم انجام شود تا تضمین شود که ابزار اندازه‌گیری به طور مداوم دقیق است.

 کنترل کیفی

کنترل کیفی به مجموعه فعالیت‌ها و روش‌هایی اطلاق می‌شود که در هر مرحله از فرآیند تولید یا انجام یک فعالیت، کیفیت محصول یا خدمات را تضمین می‌کند. هدف اصلی کنترل کیفی، اطمینان حاصل کردن از مطابقت محصول یا خدمات با استانداردها و نیازهای مشتریان است. برای دستیابی به این هدف، فرآیندهای کنترل کیفی شامل مراحلی مانند نمونه‌برداری، آزمون و اندازه‌گیری، مقایسه نتایج با معیارهای تعیین شده، اصلاح فرآیندها در صورت لزوم و ضبط و ثبت داده‌های مربوطه می‌شود. با استفاده از کنترل کیفی، تضمین می‌شود که محصولات و خدمات به طور مداوم با کیفیت قابل قبولی عرضه می‌شوند و نیازهای مشتریان برآورده می‌شوند.

هر دو کالیبراسیون و کنترل کیفی به عنوان بخشی از سیستم‌های مدیریت کیفیت استفاده می‌شوند تا دقت، صحت و کیفیت محصولات و خدمات را بهبود بخشند و رضایت مشتریان رازروردهایی که ارائه می‌دهند.

نرمالیته محلول استوک اسید هیدروکلریک

نرمالیته محلول استوک اسید هیدروکلریک (HCl) نشان دهنده غلظت اسید هیدروکلریک در محلول استوک است. استوک مرجع (استوک) به عنوان یک محلول استاندارد استفاده می‌شود که غلظت معینی از یک ترکیب شیمیایی را داراست و برای کالیبراسیون ابزارها و اندازه‌گیری‌ها در آزمایشگاه‌ها استفاده می‌شود. نرمالیته به صورت تعداد مول‌های موجود در یک لیتر محلول تعریف می‌شود. بنابراین، نرمالیته محلول استوک اسید هیدروکلریک نشان دهنده تعداد مول‌های اسید هیدروکلریک در هر لیتر محلول است. به عنوان مثال، یک محلول استوک هیدروکلریک با نرمالیته 1 می‌تواند حاوی 1 مول اسید هیدروکلریک (HCl) در هر لیتر محلول باشد.

از نرمالیته برای تعیین غلظت یک محلول ناشناخته نیز استفاده می‌شود. با توجه به تعیین نرمالیته محلول استوک اسید هیدروکلریک و با استفاده از روش‌های تیتراسیون، می‌توان از حجم مورد نیاز از محلول استوک برای نیوترالیزه کردن یا تعیین غلظت یک محلول دیگر استفاده کرد. برای استفاده از محلول استوک اسید هیدروکلریک، معمولاً به دقت و احتیاط کافی نیاز است زیرا اسید هیدروکلریک غلیظ و قوی است و می‌تواند آسیب‌های جدی به پوست، چشم‌ها و تجهیزات آزمایشگاهی ایجاد کند. لذا در هنگام استفاده از آن، ایمنی و ضوابط ایمنی مربوطه را رعایت کنید.

اندازه گیری درجه خلوص

درجه خلوص

1- اسید هیدروکلریک مازاد موجود در نمونه اصلی، شاهد و نمونه های spike شده را با محلول سود سوزآور استاندارد شده (همگون) تیتراسیون معکوس کنید. همزمان با آن پاکسازی توسط نیتروژن را انجام دهید.

2- همزمان با تیتراسیون، PH سنج را نیز نگاه کنید. نقطه پایانی را تعیین کنید (میلی لیتر سود سوزآور 01/0 نرمال مورد استفاده).

مداخله گرها

دی اکسید کربن موجود در هوا ممکن است بر روی فیلتر با مواد قلیایی واکنش داده و کربنات ها را شکل دهد، اما به هنگام تیتراسیون تداخل ایجاد نمی کند. کربنات ها می توانند تداخل مثبت ایجاد کنند. ذرات اسیدی می توانند نمونه را خنثی نموده و تداخل منفی داشته باشند.

محاسبات

غلظت سود سوزآور در هوا را با استفاده از رابطه زیر محاسبه کنید:

C= ((V_(NaOH-b)- V_(NaOH-S) ).N ×40 × 〖10〗^3)/V

که در این رابطه:

C = غلظت سود سوزآور بر حسب mg/m3

VNaOH-b= حجم سود سوزآور در تیتراسیون نمونه شاهد برحسب میلی لیتر

VNaOH-s= حجم سود سوزآور در تیتراسیون نمونه اصلی برحسب میلی لیتر

N= نرمالیته محلول تیتراسیون سود سوزآور

40 = وزن مولکولی سود سوزآورق

V = حجم هوای نمونه برداری شده بر حسب لیتر

نتیجه گیری

در نتیجه، مقاله درباره مفهوم و اهمیت درجه خلوص صحبت کرد. درجه خلوص یک شاخص بسیار مهم در علم و صنعت است که نشان می‌دهد چقدر یک ماده خالص و بدون تلفیقات است. این مفهوم در حوزه‌های مختلفی مانند شیمی، فیزیک، صنایع دارویی و الکترونیک مورد استفاده قرار می‌گیرد. برای تشخیص درجه خلوص یک ماده، روش‌های مختلفی از جمله آنالیز شیمیایی، تجزیه و تحلیل، و تست‌های فیزیکی مورد استفاده قرار می‌گیرند. این روش‌ها به ما امکان می‌دهند تا درجه خلوص یک ماده را به دقت تعیین کنیم و نقاط قوت و ضعف آن را شناسایی کنیم.

درجه خلوص می‌تواند تأثیر فراوانی در عملکرد و کارایی محصولات و فرآیندهای صنعتی داشته باشد. بهبود درجه خلوص مواد خام و محصولات نهایی، می‌تواند بهبود کیفیت، دقت و قابلیت تکرار در آزمایش‌ها و فرآیندها را به همراه داشته باشد. این امر در دستیابی به استانداردهای بالاتر و رضایت مشتریان بسیار حائز اهمیت است. در نهایت، درجه خلوص یک ماده را می‌توان به عنوان یک پارامتر مهم در طراحی، تولید و کنترل کیفی محصولات و فرآیندهای صنعتی در نظر گرفت. بررسی و بهبود مستمر درجه خلوص مواد و محصولات، باعث پیشرفت و توسعه صنایع مختلف می‌شود و به بهبود کارایی و قابلیت رقابتی شرکت‌ها کمک می‌کند.

شرکت آراکس شیمی یکی از معتبر ترین شرکت های تولیدکننده سود پرک می باشد. گروه صنعتی آراکس شیمی محصولات خود را با بهترین کیفیت و قیمت رقابتی به بازارهای داخلی و خارجی عرضه می نماید .

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *